يادآور
بلوچي
شعر
به
نگاهي
بلوچ
تاريخي
هويت
سينه
به
سينه
معمولا
كه
شفاهي
و
عاميانه
ادبيات
;درآمد
و
احساسات
برآيند
مييابد ،
انتقال
نسلي
به
نسلي
از
و
تاريخشان
طول
در
مردمان
خردگراي
گاه
و
عاطفي
واكنشهاي
"عاشيقها"
كردي
ي"چيروكها"
از
بايد
ميان
اين
از.است
بوده
كدام
هر
كه
برد
نام
بلوچ
ي"پهلوانيها"
نيز
و
آذربايجان
ي
تحولات
سير
در
آنها
تاريخي
و
فرهنگي
ارزشهاي
حامل
محتواي
و
ابعاد
بررسي
رو
اين
از.است
بوده
تاريخيشان
هويتهاي
بيشتر
شناخت
در
را
ما
ميتواند
عاميانه
ادبيات
هويت
شكلگيري
در
انكارناپذيري
و
سازنده
نقشي
كه
قومي
.رساند
ياري
داشتهاند ،
ملي
بلوچمان
وطنان
هم
پهلواني
سرودههاي
بررسي
به
زير ،
مطلب
.ميخوانيم
هم
با
را
آن
كه
پرداخته
بلوچ
ادبيات
بودن
شفاهي
ايناست
شفاهي
بلوچ
ادبيات
بلوچ.ميكند
تحميل
آن
به
را
خاصي
ضرورتهاي
و
الزامات
زندگي.است
كرده
توجه
كتابت
به
كمتر
تاريخياش
گذشته
در
محدود
امكانات
از
بستهاي
دايره
در
مداوم
كوچ
عشايري ،
مداومنيازي
چرخش
اين
در
و
است
ميكرده
ايجاب
را
طبيعي
وجود
كتابت
محدودي
سطح
در
هم
واگر
نبوده
كتابت
به
امكانپذير
طولاني
مدتي
در
نوشتهها
نگاهداري
داشته
روبهرو
پرسش
اين
با
همواره
بلوچ
اين
بنابراست
نبوده
تا
كند
حفظ
چگونه
را
زندگياش
شيرين
و
تلخ
وقايع
كه
بوده
موسيقي
و
شعر
در
را
پاسخ
بلوچ
شود؟
منتقل
بعد
نسلهاي
به
سازي"سرود"
يا
قيچك
و
اشعار
خواننده
پهلوان ، .است
يافته
خواننده ،
تا
است
ميداده
جاذبه
اشعار
به
آن
بوسيله
كه
دارد ،
نگاه
بلوچي
مجلس
يا
"ديوان"
در
را
خود
شنوندگان
پهلوان ،
هماهنگ
پيوند
ازهستند
تاريخي
ضرورتي
چنين
محصول
شعر.است
گرفته
شكل
پهلواني
شعر
شنوندگانش
و
سرود
بلوچ
تاريخ
روايتگر
و
بلوچ
حماسي
شعر
واقع
در
پهلواني
توجهي
قابل
تنوع
از
بلوچي
زبان
در
پهلواني
اشعار.است
و
ثبت
امكان
كه
دارند
تاريخي
حادثه
در
ريشه
و
برخوردارند
شگفتانگيزي
طرز
به
امااست
نداشته
وجود
آن
مكتوب
ضبط
اگر
گفت
ميتوان
بطوريكه
دارند ،
همخواني
تاريخي
حوادث
با
تحقيق
مورد
را
بلوچ
طوايف
و
اقوام
تاريخ
بخواهد
محققي
استفاده
ميتواند
موجود
حماسي
اشعار
از
بدهد ،
قرار
دچار
حماسي
اشعار
در
گرفته
بكار
دقت
از
و
ببرد
شاياني
تاريخي
سنتي
چنين
كه
اين
توجهتر
جالب.شد
خواهد
شگفتي
و
دارد
را
خود
خاص
كاربرد
بلوچ
اقوام
ميان
در
هم
هنوز
ضبط
و
ثبت
امكان
كنوني
شرايط
در
كه
است
آن
عليرغم
اين
بنظر
اما.دارد
وجود
بلوچ
زندگي
با
مرتبط
وقايع
مكتوب
تاريخياش
فضاي
در
هم
هنوز
ذهني
لحاظ
به
بلوچ
كه
ميرسد
نياز
به
ميتوانند
هم
هنوز
پهلواني
اشعار
و
شده
متوقف
.بدهند
پاسخ
تاريخياش
دست
بلوچستان
در
كاست
نوار
بصورت
كه
پهلواني
اشعار
از
با
كه
دارند
وجود
توجهي
جالب
نمونههاي
ميگردند
بدست
تاريخ
از
بخشي
ميتوان
آنها
دقيقتر
و
علمي
بررسي
منطقهاي ،
برخوردهاي
و
جنگها.كشيد
بيرون
را
بلوچستان
و
محلي
مشهور
اشخاص
زندگي
سيل ،
و
زلزله
نظير
طبيعي
حوادث
قابل
امانتداري
با
پهلواني
اشعار
گونه
اين
در
آن
نظاير
براي
را
خود
خاص
جاذبه
پهلواني
شعر.شدهاند
بيان
توجهي
همراه
را
اشعار
گونه
اين
كه
بنام
پهلواناني
و
دارد
بلوچ
پرشوري
و
گرم
مجالس
همواره
ميخوانند ،
قيچك
يا
"سرود"
با
پهلوانان
يا
خوانندگان
گونه
اين
كاست
نوارهاي.دارند
اين
و
روبهروست
استقبال
با
و
ميگردد
بدست
دست
محلي
تصور.است
صدا
ضبط
نازل
كيفيت
معمولا
عليرغم
مسئله
گذشته
به
بلوچ
روحي
نياز
استقبال
اين
علت
كه
است
براين
براي
پهلواني
اشعار
جاذبه
كه
ميرسد
نظر
به.است
تاريخي
نيست ،
پهلوانان
خوش
الحان
موزونو
كلام
در
تنها
بلوچ
را
او
كه
است
بلوچ
هويت
يادآور
تاريخي
حوادث
اين
بلكه
ساير
ميان
در
سرايندگان
و
گويندگان
از
اقبال.ميكند
جذب
نيز
آذربايجان
عاشيقهاي.دارد
وجود
نيز
ايراني
اقوام
نيازهاي
كننده
ارضاء
مشابهي
روال
دليل
به
كه
ميرود
گمان
در.شدهاند
روبهرو
عمومي
اقبال
با
كه
است
آذريها
روحي
آنها
در
غالب
زندگي
شيوه
كه
ايران
قوميتهاي
ساير
ميان
را
وضعيتي
چنين
بوده
دامداري
تاريخشان
از
مقاطعي
در
.گرفت
سراغ
ميتوان
را
آنها
ميتوان
بلوچ
پهلواني
اشعار
موجود
نمونههاي
از
قطعي
قضاوتي
چنين
البته.داد
قرار
موردتوجه
بخش
دو
در
كه
هست
حدي
در
اشعار
گونه
اين
توجه
قابل
تنوع
و
نيست
.گرفت
نظر
در
خاص
شناسنامهاي
آنها
از
كدام
هر
براي
بتوان
حماسي
اشعار
منشاتاريخي
به
نگاه
هدفتنها
جا
اين
در
حماسي
شكلگيرياشعار
منشاتاريخي
دو
نگاه
اين
در.است
كردكه
اضافه
بايد
را
اين.است
موارد
ساير
از
برجستهتر
اصلياشعار
و
اوليه
گويندگان
و
سرايندگان
معمولا
نامشخص
بلوچ
شفاهي
ادبيات
در
اشعار
ساير
همچون
پهلواني
كرده
معرفي
را
خود
شاعر
ندرت
به
هم
اگر
و
ماندهاند
باقي
تاريخياصل
حادثه
و
دارد
قرار
اهميت
دوم
درجه
در
است
به
ميتوان
را
بلوچ
پهلواني
اشعار
تاريخي
بعد
از.است
:كرد
تقسيم
بخش
دو
بلوچ
خوداقوام
با
مرتبط
تاريخي
حوادث:اول
ديگران
با
بلوچ
بابرخورد
مرتبط
تاريخي
حوادث:دوم
.گرفت
سراغ
ميتوان
زيادي
اشعار
حوزه
هردو
اين
در
اشعار
گونه
اين
مشخصات
جابه
همين
در
وليبجاستكه
شعر
شده
شناخته
درچارچوب
بلوچ
پهلواني
اشعاركنيم
توجه
.دارد
را
خود
خاص
آهنگ
و
وزن
نيست ،
الزامي
صورت
به
عروضي
نه
آن
ابيات.است
آن
كننده
بيان
ساز
;باقيچك
متناسب
آنقدر
نه
و
بكاهد
جاذبهآن
از
كه
است
محدود
آنقدر
اين.داد
ارائه
را
مجلسآن
يك
در
نتوان
كه
است
طولاني
پهلوانانغالبا.است
خاصخود
شرايط
محصول
نيز
ويژگي
آنها
حفظ
قطعا
باشند
طولاني
اشعار
اگر
بيسوادندو
پهلواني
اشعار
بودن
طولاني.بود
خواهد
دشواريهمراه
با
شنوندگان
ودقت
بكاهد
آن
جاذبه
از
است
ممكن
حال
همان
در
دارد
وجود
طبيعي
الزام
بنابراينيكبياورد
پايين
را
.ميدارد
نگاه
قبولي
قابل
سطح
در
را
پهلواني
اشعار
كه
براي
زمان
نبودن
كافي
نظير
ديگري
الزامات
كه
درمواردي
شفاهيبلوچ
ادب
دارد ،
وجود
مهم
تاريخي
يكحادثه
بيان
وآنگاه
مجزاكردنآنها
و
