تاریخ بلوچستان

تاريخ شهر زاهدان

  شهر زاهدان كه امروزه به عنوان مركز استان سيستان و بلوچستان مى‏باشد سابقه تاريخى چندانى ندارد. در زمان قاجاريه در محل فعلى شهر يك جنگل كوچك از درختان گز وجود داشت كه داراى مقدارى آب بود كه از زيرزمين بيرون مى‏آمد و بعلت نفوذپذيرى زياد خاك محل ظهور آن متغير بود و آب مازاد پس از ظهور دوباره به دورن زمين برمى‏گشت و به زبان مردم عامه «دزداب» ناميده مى‏شد.

 براى اولين بار يكى از افراد بومى منطقه بنام مراد در سال 1277 ه.ش كاريزى در اين محل حفر كرد و به كار كشاورزى پرداخت، كم ‏كم آبادى كوچكى به وجود آمد. چون اين محل در سر راه ارتباطى غرب به هندوستان (مستعمره انگليس) قرار داشت از اهميت ويژه ‏اى برخوردار بود و دولت قاجاريه نيز به آن توجه مى‏كرد.

در سال  1281 ه.ش عده ‏اى از كارشناسان و متخصصان بلژيكى از طرف دولت مركزى ايران به منظور  ايجاد يك گمرك مرزى به دزدآب آمدند و با احداث گمرك بر اهميت اين محل افزوده شد در نتيجه روزبروز جمعيت آن افزون مى‏شد و وسيع‏تر مى‏گرديد. با احداث راه ‏آهن كويته - زاهدان در زمان جنگ جهانى  اول توسط انگليسى‏ها،  تجارت و بازرگانى رونق يافت و عده‏ اى از كسبه براى اين امر در محل دزداب چادر زدند و با احداث چندين ساختمان گلى توسط كاركنان گمرك و تجار زمينه پيدايش شهر آشكار شد و دزداب رو به رشد و ترقى گذاشت.

 با حمله قشون رضاخان به بلوچستان در سال 1307 ه.ش، عده‏ اى از نظاميان در دزداب مستقر شدند و فرماندارى  اين محل بر عهده آنها بود، تا اينكه چند سال بعد مامورانى از طرف وزارت كشور عهده‏ دار فرماندارى  بلوچستان گرديدند. و به پيشنهاد سرتيب امان الله جهانبانى درسال 1314ه.ش دزداب به زاهدان تغيير نام داد.

 بلوچستان در اين زمان شامل شهرستانهاى زاهدان، ايرانشهر و سراوان بود و مركز آن شهر زاهدان تعيين گرديد. بعد از چند مدت بلوچستان با سيستان يك فرماندارى كل را تشكيل مى‏داد و سرانجام به استان سیستان وبلوچستان  تبديل شد و زاهدان به عنوان مرکزیت استان انتخاب گردید.

ارتباط با پیام بلوچ