تاریخ بلوچستان

قلعه های تاریخی شهرستان سراوان

قلعه سِيْبْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - روستاى سيب

 قدمت: دوران اسلامى - قاجار

 ويژگيهاى معمارى: اين بنا با استفاده از خشت خام ساخته شده و داراى حصارى از خشت خام به ارتفاع حدود 6 متر است كه دور تا دور بناهاى قلعه را محصور نموده است. ارتفاع بلندترين نقطه حدود 22 متر است و در سه گوشه ديوار قلعه 3 برج براى امر ديده‏ بانى تعبيه شده است. از درب ضلع جنوبى تا انتهاى سمت جنوب شرقى داراى پلكانى از خشت خام است كه پس از طى 10 پله خشتى به يك درب چوبى دو لنگه با كنده ‏كاريهاى برجسته در كادرهاى مربع شكل بصورت قرينه روبرو مى ‏شويم. ورودى قلعه بوسيله راهى باريك تونل مانند كه تاريك نيز مى ‏باشد با يك شيب ملايم به سمت بالا و حياط قلعه راه دارد. در وسط حياط قلعه چاه آبى وجود دارد كه دور تا دور آن سنگ كارى شده و در ضلع شرقى حياط دو اتاق به اندازه ‏هاى مختلف و در ضلع جنوبى يك اطاق و در ضلع شمالى نيز يك اطاق با راهرو باريك به سمت مشرق ساخته شده است. محل سكونت صاحب قلعه در ضلع غربى بوده كه داراى محوطه ‏اى نسبتاً بزرگ مى‏باشد. در قسمت مشرق قلعه فضايى به طول 11 متر و عرض 4 متر با پوشش مسطح ساخته شده كه شايد براى زندان از آن استفاده مى ‏كرده ‏اند. در ضلع غربى حياط آثارى از يك تنور براى پخت نان مورد نياز ساكنين قلعه مشاهده مى‏شود. در اطاق جنوب شرقى براى صعود به محل ديده‏ بانى يك راه پله خشتى ساخته شده است. اين اثر در سال 1370 تحت پوشش سازمان ميراث فرهنگى قرار گرفته است.

 قلعه كُهنه قَلعه:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - داخل شهر سراوان  قدمت:دوره اسلامى

 قلعه بُلْقيْسْ:

 موقعيت جغرافياى:شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه

 اين قلعه از قديمى‏ترين قلعه ‏هاى بلوچستان است و در زمان افشاريه تخريب شده است.

 قلعه خَيْرآباد

 موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه   قدمت: دوران مغولى

 قلعه سَرجووشَصتانْ:

 موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه    قدمت: دوره اسلامى

 قلعه هُشَكْ:

 موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه   قدمت: دوره اسلامى

 قلعه بَم ْ‏پُشْت:موقعيت جغرافيايى: بخش بم‏پشت - روستاى بم ‏پشت    قدمت: دوره اسلامى

 قلعه هِيتَكْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى هيتك

 قلعه دِزكْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى داورپناه

 مشخصات: اين قلعه كه داراى معمارى بومى است از خشت و گل ساخته شده و در گذشته محل اقامت و حكمرانى على ‏محمدخان پدر دوست محمدخان باركزايى بوده است و در سال 1307 ه.ش با لشكركشى قواى رضاخان توسط قشون دولتى به تصرف درآمده است و در اين محل با درگيرى بين قواى نظامى و نيروهاى تحت امر دوست محمدخان، سرهنگ باقرآقاخان داورپناه بوسيله يكى از اسرا كشته مى ‏شود و از آن موقع اين محل بنام داورپناه ناميده مى ‏شود.

 قلعه كوهَكْ:

 موقعيت جغرافيايى:بخش بم‏پشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى كوهك

 قدمت: دوران اسلامى - قاجار

 مشخصات : در كتاب باستان شناسى و تاريخ بلوچستان به نقل از امان‏ الله جهانبانى آمده است: » اين قلعه در روى سنگ مرتفعى واقع است و از استحكام كافى برخوردار است كه در سال 1290 ه.ش توسط وكيل ‏الملك دوم (مرتضى قلى ‏خان) حكمران كرمان و بلوچستان تصرف شده است در اين قلعه شخصى مدفون است كه به باور مردم، اين شخص صاحب كرامت است. در كنار اين مقبره چاه آبى است كه هفتاد ذرع عمق دارد و به گفته اهالى هر زمان كه قلعه محاصره شود اهالى قلعه از آبى كه با كرامت صاحب قبر از چاه مى ‏جوشيده و به اندازه پانزده ذرع مى ‏ايستد استفاده مى ‏كنند.

 پس از وكيل ‏الملك بار ديگر ابراهيم خان بمى اين قلعه را به تحت سلطه حكمران كرمان و بلوچستان در مى ‏آورد چون مدتى توسط انگليسى ‏ها در جريان حكميت گلداسميت از ايران جدا شده بود.

 قلعه اِسفَنْدَكْ:

 موقعيت جغرافيايى: بخش‏بم‏پشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى اسفندك

 قدمت:دوران اسلامى

 قلعه دِهَكْ:

 موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - روستاى دهك     قدمت:دوره اسلامى

 قلعه‏هاى جالْق:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان جالق

 قدمت: دوران اسلامى (سلجوقى - قاجار) - جالق داراى سه قلعه است.

 قلعه كَله ‏گان:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان كله‏گان - روستاى كله ‏گان

 قدمت: دوران اسلامى

 قلعه ناهوگْ:

موقعيت جغرافيايى: بخش جالق - دهستان ناهوگ    قدمت:دوران اسلامى

 قلعه زابُلى:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - مركز بخش زابلى قدمت:دوره اسلامى

 قلعه پَسْكوه:

 موقعيت جغرافيايى: بخش سيب و سوران - دهستان پسكوه - روستاى سپكوه

 قدمت: دوران اسلامى

 قلعه كَنْتْ:

 موقعيت جغرافيايى: بخش سيب و سوران - دهستان هيدوچ - روستاى كنت

 قدمت: دوران اسلامى

 قلعه گُشْتْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان گشت - روستاى گشت

 قدمت: دوره اسلامى - قاجار

 مشخصات: اين قلعه از خشت و گل ساخته شده است و در زمان لشكركشى قواى رضاخان (1307 ه.ش) اولين نقطه اتكاى نيروهاى تحت امر دوست محمدخان باركزايى بوده است.

 قلعه چشمه نِمَكْ (جوشان):

 موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان گشت        قدمت:     دوره اسلامى

 قلعه هيدوچ:

 موقعيت جغرافيايى: بخش سيب و سوران - دهستان هيدوچ - روستاى هيدوچ

 قدمت: دوران اسلامى

 قلعه بَخْشان:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى بخشان

 قدمت: دوران اسلامى

ارتباط با پیام بلوچ